7 Sai lầm lớn nhất của Bố Mẹ sau ly hôn

Có rất nhiều nghiên cứu của ngành khoa học tâm lý khẳng định rằng nếu tính theo mức độ căng thẳng tinh thần thì sự căng thẳng do ly hôn đứng đầu, có khi còn vượt qua cả những tổn thất mất người thân.

Ly hôn trong những gia đình có trẻ con càng là thử thách nặng nề và nghiêm trọng nhiều hơn, bởi trong khi tinh thần bị tàn phá, người trong cuộc vẫn luôn phải tỏ ra bình thản và cứng cỏi.

Nhưng ngay cả khi vụ ly dị đã xong thì những lo lắng của người làm cha mẹ mới chỉ bắt đầu. Khó khăn lớn nhất  là giúp con mình thích nghi với điều kiện sống mới, cho dù nó sẽ ở với ai. Đứa trẻ không dễ dàng hiểu được tại sao bố và mẹ bây giờ không chung sống nữa. Và như thế, để không phá hoại tinh thần và cảm giác được bình yên, che chở của đứa trẻ, bạn hãy cố gắng càng phạm ít sai lầm càng tốt.

Sai lầm số 1: Đừng cãi cọ lớn tiếng

Thật dễ hiểu là khi bạn bị mất đi mọi niềm hy vọng, bạn khó kiềm giữ cảm xúc của mình. Những tổn thương còn tươi mới quá, cảm giác thuộc về nhau bỗng dưng biến thành sự xa lạ, và những thói quen cũ khó lòng từ bỏ vẫn còn đây. Bên cạnh đó, những tình cảm còn sót lại khiến nảy sinh những vấn đề không thể giải quyết một cách rốt ráo trên văn bản ly hôn. Và vì thế, cứ mỗi lần chạm chán là những cặp vợ chồng cũ  lại phải xác định lại mối quan hệ, họ khó lòng tránh được những chỉ trích, phê phán trong những cuộc nói chuyện ấy.

Những cuộc cãi cọ như thế sẽ làm tăng thêm cảm giác về sự  đổ vỡ trong đứa trẻ, một cảm giác khiến nó dần dần nhận thức được thảm họa của riêng mình. Điều đó có thể dẫn tới các tình trạng tâm lý căng thẳng, khép kín, thậm chí là trầm cảm của đứa trẻ.

Vì thế, điều hết sức quan trọng là bạn hãy làm sao cho cuộc sống của bạn và con bạn nhanh chóng được ổn định và bình yên, dù chỉ là sự bình yên trên bề mặt. Tất nhiên, có một điều vô cùng phức tạp ở đây là để có được tình trạng ấy, mọi thành viên của tấn bi kịch không chỉ phải hiểu mà còn phải cảm thấy rằng mọi việc đang bình thường dần. Và bạn cần phải học cách giải thích bản chất sự việc một cách bình tĩnh với con mình. Nhất định bé phải hiểu một điều rằng việc bố và mẹ ly dị sẽ không ảnh hưởng gì đến mối quan hệ của họ với con.

Sai lầm thứ 2: Đi tìm sự đồng cảm bên ngoài

Trong tình trạng bị tổn thương, con người ta thường hay tìm đến sự giúp đỡ của những người xung quanh, hay chính xác hơn, của những ai ủng hộ mình. Thế nhưng, việc kéo thêm nhiều người vào câu chuyện này sẽ chỉ làm mâu thuẫn thêm nặng nề, bởi mỗi người tham gia vào sẽ có ý kiến riêng của mình và họ sẽ bảo vệ quan điểm đó. Đạt được thỏa thuận giữa hai phe bao giờ cũng khó hơn đạt được thỏa thuận giữa hai người.

Đặc biệt phức tạp nếu những người ông, người bà tham gia vào quá trình này, bởi họ luôn có gì đó không bằng lòng với dâu hoặc rể và họ cho rằng đó chính là nguyên nhân gây nên thảm họa. Sự phản ứng của họ thường là rất gay gắt. Điều gì sẽ xảy ra với đứa trẻ?

Nó sẽ cảm thấy mình mất đi không chỉ cha hay mẹ, không chỉ là một gia đình, mà cả những người thân yêu xưa kia cũng trở thành xa lạ và thù địch. Trước kia, họ thường nói những điều tốt đẹp về cha mẹ, họ dạy cháu phải kính trọng và nghe lời. Còn bây giờ họ cũng hét lên những lời xấu xa - điều đó làm đứa trẻ bị tổn thương ghê gớm.

Vì thế, nếu bạn không thể ngăn ngừa sự can thiệp của gia đình hai bên, bạn hãy cố gắng đừng phê phán họ trước mặt con theo kiểu: “ Già rồi mà cư xử kỳ cục”. Tốt hơn hết hãy nói với con: “ Bà yêu con lắm, bà buồn là con không được sống chung với cả ba mẹ nên nói vậy thôi”

Sai lầm thứ ba: Những vở kịch thừa

Còn một sai lầm nữa có thể làm xấu đi tình hình, đó là khi một trong hai người cha hay mẹ lập gia đình mới. Như vậy là những người có liên quan tới sự việc sẽ trở nên nhiều hơn, và tình cảm sẽ phức tạp hơn.

Trong tình huống ấy, điều quan trọng là bạn đừng quá bi kịch hóa mọi vấn đề. Hãy nhớ rằng con trẻ làm quen với những điều mới dễ dàng hơn người lớn. Cha mẹ sống chung hay riêng, đứa trẻ cuối cùng cũng có thể chấp nhận và biết cách tồn tại trong hòan cảnh đó, nếu như nó cảm thấy rằng tuổi thơ của nó  không bị phá hoại bởi những cuộc tấn công tinh thần của người lớn. Bạn hãy ghi nhớ điều quan trọng này: ly hôn không phải bao giờ cũng ảnh hưởng xấu đến con trẻ, nếu cha mẹ của nó cư xử một cách bình thường và chân thành tin rằng họ đang làm cho mọi việc được tốt hơn lên

Sai lầm thứ 4: Những thay đổi quá đột ngột

Sai lầm này bắt nguồn từ việc người lớn coi đứa trẻ là nạn nhân đáng thương của cuộc ly hôn. Họ cho rằng đứa trẻ vô cùng thiệt thòi khi mất đi sự quan tâm đầy đủ của cả hai người cha và mẹ. Trong khi cố gắng bù đắp hay sửa chữa, họ sẽ thay đổi đột ngột các phương pháp giáo dục quen thuộc. Họ thường ít mắng hay phạt trẻ, họ cố gắng khen ngợi nó quá mức hay vì thương xót mà bỏ qua việc kiểm soát các điểm số …

Với tất cả những điều đó, họ dần dần xử sự với nó như với một người bệnh. Cũng có thể có chuyện ngược lại: những người bố hay mẹ quá quan tâm đến việc xây dựng cuộc sống của riêng mình mà quên đi trách nhiệm giáo dục, giao khoán đứa trẻ cho ông bà chẳng hạn.

Mọi tình huồng kể trên đều làm cho việc quen dần với cuộc sống mới của con trẻ trở nên phức tạp hơn, hình thành trong đứa trẻ cảm giác bất ổn. Điều này có thề dẫn đến sự khủng hoảng tâm lý lâu dài trong trẻ em. Vì vậy, tốt nhất là bạn hãy tiếp tục  những phương cách giáo dục trước đó, đừng thay đổi gì hết.

Sai lầm thứ 5 : Nuôi dưỡng lòng thù hằn

Khi mối quan hệ của cha và mẹ sau ly hôn hoàn toàn không tốt đẹp (và điều đó là bình thường), thường người lớn hay cố gắng chứng minh là mình  đúng, cố gắng kéo đứa trẻ về phía mình, cố gắng khiến cho nó phải chống lại người kia. Thậm chí cả những người cha mẹ thông minh, có học thức và có tính kiềm chế cũng sa vào lỗi lầm này. Họ cho rằng con trẻ “cần phải biết sự thật”. Đây là một sai lầm khá phổ biến có thể gây ra những hậu quả lâu dài.

Với đứa trẻ, tình huống này hết sức mệt mỏi, bởi dù thế nào đi nữa chúng cũng sẽ tiếp tục yêu thương cả bố và mẹ, điều ấy rất khó thay đổi. Vì thế, việc phải nghe những lời lẽ nặng nề về cha hay mẹ với chúng là hết sức khổ sở . Trong tâm hồn, đứa trẻ sẽ không đồng ý và những xung đột tâm lý sẽ nảy sinh. Cùng với điều ấy, uy tín của bố mẹ cũng giảm sút nghiêm trọng, bởi đứa trẻ không biết nên tin vào ai bây giờ.

Bạn hãy cố gắng, bằng hết mọi sức lực của mình, kiềm chế những lời chỉ trích, kể tội. Nếu bạn nhận được những thái độ đó từ phía người cũ, hãy cố gắng hết sức bình tĩnh. Đừng tranh cãi rằng bạn tốt hơn nhiều. Điều quan trọng là con bạn sẽ hiểu là bạn không muốn tham gia vào cuộc tranh cãi vớ vẩn đó. Chỉ có cách cư xư ấy là mang đến kết quả tốt cho trường hợp này. Cùng với thời gian, khi mọi cảm xúc đã qua, mối quan hệ của các bạn sẽ dễ ổn định hơn.

Sai lầm thứ 6: Đừng "đấu súng" với trẻ

Sẽ có rất nhiều các tảng đá lớn chờ đón những thành viên mới của gia đình - người vợ mới của cha hay người chồng mới của mẹ - nếu họ cố gắng xây dựng mối quan hệ với đứa con riêng này. Nhận biết được sự “dễ chạm nọc” của những người lớn, đứa trẻ có thể sẵn sàng bắt đầu những trò ngang ngược của mình với những nhận xét kiều như: “Mẹ của cháu đẹp hơn tất cả”, hay “Mẹ luôn luôn nấu món này rất ngon” , hay” Bố ngày xưa mua những thứ đồ tốt hơn”… Phải nghe những câu như thế quả thực không dễ chịu chút nào.

Đừng sai lầm! Sự bình thản là cách xử sự khôn ngoan nhất. Hãy coi đó là những trò hờn dỗi của trẻ con, một đứa trẻ đang phải trải qua giai đoạn khó khăn của cuộc đời. Đừng mắng mỏ chúng và đừng cố gắng chứng minh: “ Nếu mẹ đã phải bỏ cha thì ông ta chả có gì tốt đẹp”. Bẳng cách đó, bạn sẽ biến đứa trẻ thành kẻ thù của mình mãi mãi. Bạn sẽ làm cho mối quan hệ với đứa trẻ thêm phần phức tạp. Bạn có thể trả lời một cách tránh né như: "Tất nhiên rồi, ai cũng yêu mẹ của mình: cô yêu mẹ của cô và cháu yêu mẹ của cháu. Với chúng ta họ luôn là đẹp nhất”

Bạn cũng có thể làm như bạn không hề nghe thấy những câu nói ấy của đứa trẻ, hãy chuyển hướng sang một trò đùa nào đó. Bạn cũng có thể có một cuộc trò chuyện nghiêm túc với nó: "Cô không thích cháu nói như thế, mặc dù cô hiểu vì sao cháu nói thế. Tốt nhất là chúng ta đừng có làm cho nhau bực mình”. Những đứa trẻ 5 tuổi trở lên có thể đã hiểu được những lời nói cương quyết ấy!

Sai lầm thứ 7: Một đứa trẻ mới ra đời.

Việc xuất hiện một đứa trẻ khác vào lúc này là vô cùng nghiêm trọng. Quá quan tâm đến việc chờ đợi một đứa con mới, cha mẹ có thể không còn chú ý đến đứa con chưa hết sốc tinh thần. Điều đó sẽ là một vết rạn lớn với nó, là bằng chứng rằng những gì quan trọng với nó đang mất đi vĩnh viễn, không bao giờ trở lại. Nó sẽ cảm thấy mình thừa thãi trong nhà, nhất là khi cả bố và mẹ đều có em bé mới.

Vì thế, tốt hơn hết là bạn hãy “tiêm ngừa” trước cho trẻ: “Con muốn em trai hay em gái? Con sẽ dạy em gấp thuyền giấy nhé? Mẹ con mình đi mua đồ cho em đi….” . Những cuộc nói chuyện đó sẽ giúp trẻ hiểu rằng sự xuất hiện của đứa trẻ mới không làm thay đổi mối quan hệ của mẹ hay cha với nó. Họ vẫn luôn yêu thương và cần đến nó, nó là một con người có ý nghĩa trong cuộc sống của họ.

Theo Việt Báo

Tìm hiểu sơ lược về Hanbok

Đi dọc bất cứ đường phố nào của Hàn Quốc, người ta cũng có thể thấy trang phục của người Hàn Quốc ngày nay rất đa dạng, từ quần jeans, các mốt gân guốc đến những bộ com-lê may đo và các mốt thiết kế sang trọng. Tuy nhiên, trong tất cả những bộ trang phục được chiêm ngưỡng thì nổi bật nhất là bộ han-bok, một bộ trang phục dân tộc được người Hàn Quốc mọi lứa tuổi mặc, đặc biệt là trong những ngày lễ hội truyền thống hay những buổi trình diễn nhạc Hàn Quốc.

Trang phục [b]han-bok (한복) có đặc điểm là đường may đơn giản, không có túi. Bộ han-bok cho phụ nữ gồm có một váy quấn và một áo vét kiểu bô-le-rô, thường được gọi là ch”ima (치마) chogori (조고리). “Ch”ima” trong tiếng Hàn có nghĩa là “váy” còn “chogori” có nghĩa là “áo vét”. Bộ han-bok của nam giới thì gồm một áo vét ngắn và một chiếc quần, và được gọi là “paji” (바지). Thông thường, han-bok nam rộng rãi và có viền ở gấu. Cả hai bộ y phục này đều có thể được mặc với một chiếc áo choàng dài có đường nét tương tự (gọi là turumagi) trùm ra bên ngoài.

Bộ han-bok truyền thống ngày nay vẫn mặc vốn là mẫu có từ triều đại Choson (조선) theo khuyng hướng Nho giáo (1392 – 1910). Yangban (양반)- tầng lớp quý tộc cha truyền con nối, nổi tiếng là uyên bác và có chức vị cao chứ không phải là giàu sang – đã mặc han-bok làm bằng vải lụa trơn màu sáng hoặc in hoa, vào lúc thời tiết mát mẻ và mặc những loại vải thô, vải cao cấp, các chất liệu nhẹ vào mùa nóng. Ngược lại, những người dân thường lại bị luật pháp cũng như tài chính bó buộc nên chỉ dùng các loại vải bông hay sợi gai tẩy trắng và vì thế, chỉ có thể mặc màu trắng, đôi khi màu hồng, màu xanh nhạt, màu xám và màu chì.

Phụ nữ trẻ trước khi cưới mặc váy màu đỏ (ch”ima) và áo vét màu vàng (chogori). Sau khi cưới và sau khi nghỉ tuần trăng mật về thì mặc ch”ima đỏ và chogori xanh lá cây để cúi chào trình diện cha mẹ chồng và để tỏ lòng tôn kính của mình. Tuy nhiên, ngày nay phụ nữ thường mặc bộ han-bok màu hồng tại các lễ cầu hôn, mặc váy cưới kiểu phương Tây và váy đỏ truyền thống cộng với áo vét xanh để chào bố mẹ chồng sau khi nghỉ tuần trăng mật về.

Trong những dịp khác người ta mặc han-bok đủ các màu với chất liệu rất đa dạng: vải thêu, vẽ, hoặc lụa có giắt vàng, nhưng màu trắng vẫn là màu phổ biến nhất đối với người cao tuổi. Đó cũng là màu mặc trong tang lễ.

Phụ nữ thời Yangban thường mặc chiếc váy quấn rộng 12 p” ok (khổ rộng của vải) gấp vạt áo sang bên trái. Người dân thường thì chỉ được mặc ch” ima với khổ rộng hơn 10 hoặc 11 p” ok và phải gấp vạt áo sang bên phải. Phía trong han-bok, phụ nữ thường mặc một cái quần buộc túm dài, áo lót một mảnh cao trên eo, váy một mảnh, và một áo giống như áo vét nhỏ hơn chogori một chút. Hầu hết mọi người ngày nay cũng vẫn mặc như vậy. Độ rộng của ch” ima cho phép người ta mặc được nhiều quần áo bên trong, tiện lợi cho mùa đông và cả cho thời gian mang thai. Ngày nay người ta thường mặc những cái váy có độ rộng bằng hai lần rưỡi khổ vải; tuy nhiên, vải ngày nay thường có độ rộng gấp đôi khổ vải thời xa. Hầu hết các ch” ima hiện đại đều có những dải đeo qua vai để cho dễ mặc.

Để có một dáng đẹp thì ch” ima phải được kéo chặt sao cho nó bó sát vào ngực tạo thành một mặt phẳng và đường khâu phải nằm ngay dưới xương bả vai. Phía bên trái của ch” ima cần được giữ chặt để khi đi lại không bị thõng xuống và hở ra những đồ mặc bên trong. Phụ nữ đứng tuổi thường kéo phía mép ngực trái lên cao để tránh bị trễ xuống khi vận động. Hầu hết các chogori đều có một cái khoá dây hoặc một vài ruy băng nhỏ ở bên trong để giữ áo được chặt. Những chiếc ruy băng dài của áo vét được buộc chặt để tạo thành otkorum (nơ) – một kiểu nơ không giống hình con bớm của phương Tây. Cái otkorum rất quan trọng bởi vì nó là một trong ba thứ để ngời ta đánh giá vẻ đẹp và chất lượng của bộ han-bok.

Hai cái còn lại là đường cong của tay áo và sự khéo léo trong việc hoàn thịên bộ áo đó bằng một băng vải được khâu nối liền với cổ và vạt phía trước của chogori. Các góc của bộ áo này thường là vuông vức. Người ta thường lược một chiếc cổ trắng có thể tháo rời (gọi là tongjong 동종) vào bộ áo. Vì han-bok không có túi, nên cả nam lẫn nữ thường mang theo ví, hay còn gọi là chumoni. Chumoni được chia thành hai loại: loại tròn và loại gấp nếp, hơi giống hình tam giác, cả hai đều có dây rút. Chúng thường được trang điểm bằng những chiếc nút và những quả tua cầu kỳ tuỳ theo địa vị và giới tính của ngời mặc bộ đồ.

Theo cooldesignvn

Bí mật đời Geisha lên Blog - Phần II

Một thế giới e dè người lạ

Nguồn: Tattoo

Cách gần nhất để người ngoài gặp gỡ Ichimame, hoặc bất cứ geisha nào khác, là ghé thăm website riêng của cô.
Trừ phi được một khách hàng quen "dắt mối" giới thiệu, người lạ đừng hòng bước vào tiền sảnh của phòng trà, nơi sắp xếp lịch hẹn cho khách với geisha. Nhưng nếu như có sự ra mặt bảo đảm từ một khách VIP, kể cả khi bạn không phải người Nhật, phòng trà vẫn tiếp đón bạn như thường.
"Khi bước vào một nhà hàng, bạn sẽ hỏi quản lý ở đó rằng liệu họ có thể giới thiệu một maiko hay không. Nếu nhà hàng đó là "mối quen" của phòng trà, họ sẽ liên lạc và xin phép phòng trà cử maiko đến", viên quản lý Harema giải thích.
"Ngược lại, nếu bạn đường đột gõ cửa phòng trà và hỏi "Xin lỗi, tôi muốn gặp một maiko", tự động bạn chỉ nhận được cái lắc đầu mà thôi".
Harema cho biết thông qua blog của Ichimame, phòng trà Ichi hy vọng duy trì được truyền thống geisha quý giá. Họ cũng mong rằng nhờ blog, quận Kamishichiken sẽ trở nên nổi tiếng hơn. "Việc bảo tồn nền văn hóa này là chuyện rất quan trọng, nhưng đồng thời, việc mở cửa cho người ngoài ồ ạt bước vào cũng không phải chuyện hay. Thật khó để cân bằng giữa hai thái cực đó".
Sinh nghề, tử nghiệp - trừ phi kết hôn

Geisha là nghề nghiệp mà những maiko như Ichimame sẽ gắn bó suốt đời, trừ trường hợp họ lập gia đình. Khi ấy, theo quy định, họ bắt buộc phải nghỉ hưu.

Ichimame cười rúc rích khi được hỏi liệu cô có nghĩ tới chuyện kết hôn hay không. "Ồ, tôi thậm chí chưa từng nghĩ đến hai từ đó", cô nói. "Lập gia đình đồng nghĩa với việc rũ bỏ danh hiệu geisha. Vừa có chồng, vừa làm geisha là chuyện bất khả thi", Ichimame giải thích.

Trước Thế chiến II, nhiều geisha có được "nhà tài trợ" là các quý tộc giàu có. Họ đã chọn con đường làm "tình nhân" ngoài giá thú cho nhà tài trợ. Nhưng ngày nay, khó mà biết được liệu geisha có khi nào phải lòng khách hàng của họ hay không.

"Tất nhiên, khi gặp những doanh nhân giàu có, thành đạt, đẹp trai, có kinh nghiệm với phụ nữ, các geisha cũng không tránh khỏi sự nghiêng ngả", Peter MacIntosh nói. Tuy nhiên, "cần nhấn mạnh rằng geisha không phải kỹ nữ. Có sự khác biệt lớn giữa sự hấp dẫn và tình dục".

Nhờ vào thành công của những cuốn tiểu thuyết như "Hồi ức của một Geisha" và bộ phim chuyển thể từ tác phẩm đó (với diễn xuất của Chương Tử Di, Củng Lợi), Kyoto bỗng xuất hiện một ngành kinh doanh mới: du lịch geisha. Khách du lịch sẽ được bố trí một tối tiếp chuyện, thưởng thức tài nghệ của các geisha, cũng như có cơ hội khoác lên người bộ trang phục sặc sỡ của một geisha tập sự.

Ichimame nói rằng cô không phản đối chuyện khách du lịch ăn bận như một maiko, nhưng thừa nhận cô lo ngại mọi người sẽ hiểu sai về công việc này. "Mọi người tưởng rằng lúc nào maiko cũng mặc bộ kimono như vậy. Trên thực tế, chúng tôi không bao giờ bước vào siêu thị với kiểu đầu kiểu cách ấy".

Vào những ngày được nghỉ, Ichimame mơ được đến thăm những đất nước xa xôi, nơi cô chưa từng đặt chân đến. Đôi khi, các geisha được mời ra nước ngoài biểu diễn và Ichimame hy vọng một ngày nào đó, cô cũng có được cơ hội như vậy. "Tôi muốn đến Pháp, Ý và Hawaii. Tôi chưa bao giờ đặt chân lên máy bay, vì thế, đó sẽ là điều đầu tiên tôi muốn làm. Tôi có nhiều ước mơ lắm".

Theo tin247

Bí mật đời Geisha lên Blog

Cuộc sống của Ichimame là một chuỗi lặp lại của những buổi tiệc tùng, những tiệm làm tóc, bộ kimono sang trọng, các giờ học múa, nhạc và pha trà truyền thống. Hơn hết thảy là hàng tiếng đồng hồ ngồi như tạc tượng trước gương, tô vẽ cho khuôn mặt trắng bệch như phấn và cặp môi đỏ như màu máu.

Nguồn: AFP

Ấy thế mà cô gái 18 tuổi người Nhật này vẫn tìm ra được thời gian để viết blog - trang blog đầu tiên được viết ra bởi một geisha tập sự. Nó đã hé ra một cánh cửa nhỏ, dẫn độc giả bước vào một thế giới được phủ quanh bởi muôn vàn bí ẩn, những câu hỏi và sự khó hiểu.

Từ bao thế kỷ nay, những nàng geisha "tài nữ" luôn được các vị khách giàu có, quý tộc của Nhật Bản xúm xít vây quanh, và họ luôn là ngôi sao của các phòng trà, các tiệm ăn sang trọng.

Nhưng bước vào thời kỳ hiện đại, trước sự cạnh tranh khốc liệt từ các hộp đêm, các quán bar và tiệm karaoke mọc lên nhan nhản khắp đường phố, các nàng geisha của cố đô Kyoto cũng không thể ngoảnh mặt quay lưng với công nghệ cao.

Chậm rãi và từ tốn, họ bước vào thế kỷ 21 với những website cá nhân, những bài học tiếng Anh. Một số thậm chí còn tham gia làm người mẫu và đi tour trình diễn ở nước ngoài.

Nằm trong một dãy nhà xây toàn bằng gỗ trong một con phố hẹp ở Kamishichiken, quận lâu đời nhất trong số 5 "quận Geisha" của Cố đô, phòng trà Ichi trông chả có vẻ gì là mái nhà của một blogger.

Thế nhưng chính tại đây, trong suốt 12 tháng qua, Ichimame đã miệt mài viết về những nỗ lực hàng ngày của cô để có thể chơi được thành thạo cây đàn shamisen 3 dây, thổi được sáo flute shakuhachi và lướt đi như mây theo những vũ đạo truyền thống đầy phức tạp và rối rắm.

Được thể hiện bằng một văn phong du dương đậm chất Kyoto, trang blog ichi.dreamblog.jp đã thu hút lượng hit lên tới vài ngàn mỗi tháng. Hơn ai hết, độc giả của cô háo hức được dòm ngó và xé toang tấm màn bí ẩn vẫn bao quanh thế giới nổi tiếng kín đáo và trầm mặc của các geisha.

Quỳ gối trên một tấm thảm mây tatami, lộng lẫy bên trong tấm áo kimono màu xanh lục, mái tóc được bới hết sức cẩn thận bên trên một khuôn mặt giống như búp bê bằng sứ, Ichimame viết trên blog rằng cô "khuyến khích" tất cả những cô gái trẻ đang ôm mộng thành geisha khác.

Cũng giống như Ichimame, nhiều cô gái trẻ đã nộp đơn xin làm maiko (tức geisha tập sự) từ năm 15 tuổi. Nhưng thường thì khi tiếp xúc với các quy củ ngặt nghèo của nghề này, nhiều người trong số họ đã đổi ý.

Thập niên 20 của thế kỷ trước, có tới hàng chục ngàn geisha hoạt động ở Nhật Bản, nhưng ngày nay, theo thống kê sơ bộ, cả Kyoto chỉ còn lại 280 người cả geisha lẫn maiko mà thôi.

"Số người trụ lại được thật sự rất ít. Tôi hy vọng trang blog nhỏ này sẽ giúp một tay cho họ, những cô gái trẻ thực sự muốn trở thành geisha", Ichimame bộc bạch. Và quả thực, Ichimame đã động viên thành công một cô gái khác vào làm maiko ở cùng phòng trà với mình. Có cả thảy 3 maiko và 1 geisha đang làm việc trong phòng trà này.

Trong một bài viết gần đây, Ichimame có mô tả cặn kẽ cách cô trang điểm cho khuôn mặt của mình, bao gồm cả việc tán loại phấn trắng "oshiroi" đặc biệt. "Phía dưới mắt, tôi kẻ một vệt đỏ mờ mờ. Sau đó, tôi tô má bằng màu hồng và cuối cùng là quệt lên môi một loại son đỏ trộn với nước".

Những người bán giấc mơ

Susumu Harema, viên quản lý 35 tuổi của phòng trà Ichi (nơi Ichimame đang làm việc) luôn cảm thấy các bộ phim và tiểu thuyết nước ngoài đã hiểu sai và thể hiện sai thế giới của geisha.  Nhiều người ngoại quốc tưởng rằng geisha là một dạng của gái "bán hoa" cao cấp, vì họ được trả tiền để giải khuây cho các khách hàng nam giới lắm tiền.

"Thực tế hoàn toàn khác. Chuyện bán mình cho khách không bao giờ xảy ra, dù chỉ một lần trong suốt lịch sử geisha tại cố đô Kyoto này. Các geisha chỉ hát, múa và trò chuyện với khách hàng mà thôi. Đó mới là công việc của họ, để giúp khách khuây khỏa và thư giãn", anh cho biết.

Ngay lúc này đây, nhiều người vẫn tưởng rằng maiko và geisha "bán mình vào nghề" là để trả nợ. Nhưng trên thực tế, đó là sự lựa chọn của chính họ, và họ phải tìm mọi cách để thuyết phục chủ nhân phòng trà nhận mình vào làm.

Những ngày đầu, một geisha tập sự (maiko) phải trợ giúp các việc vặt trong nhà song song với việc tiếp thu các quy tắc vỡ lòng. Thường phải mất ít nhất nửa năm để một cô gái trở thành maiko, sau đó, lại mất thêm ít nhất 4 năm nữa để họ thu thập đủ điểm số và trở thành geisha.

Trong một gian buồng nhỏ ở phòng trà Ichi, maiko và geisha ngồi sát cạnh khách, rót rượu, chơi nhạc, hát và múa... Mục đích duy nhất là giúp cho các vị khách giàu có cảm thấy thư giãn mà quên đi những lo toan, sức ép thường nhật của cuộc sống bên ngoài.

"Họ bán những giấc mơ. Mà giấc mơ đó thì chẳng bao giờ là ngồi tâm sự với bà vợ quàu quạu, khó tính ở nhà rồi", Peter MacIntosh, một cư dân lâu năm ở Kyoto cho biết. Peter đã dành suốt một thập kỷ qua để chụp hình, nghiên cứu và tuyển dụng geisha. Thậm chí, ông còn cưới một geisha làm vợ.

"Khi ở cạnh một geisha, bạn sẽ không bao giờ nói với cô ấy về những hóa đơn tiền nước, tiền thuê nhà hay những khoản nợ của mình. Họ làm cho bạn có cảm giác như mình là một người đặc biệt", Peter cho biết.

Với Ichimame, phần tuyệt nhất khi làm một maiko là thi thoảng được khách mời đến những nhà hàng đầu bảng tại Cố đô Kyoto, nơi mà những cô gái khác ở tầm tuổi cô chỉ dám mơ đến mà thôi. Ngoài ra, những lúc được giáo viên khen ngợi là "thanh nhạc có tiến bộ" cũng làm Ichimame sướng đến ngây ngất.

"Nhưng khó khăn thì nhiều lắm", Ichimame nói. "Một trong số đó là giữ cho mái tóc của bạn không bị bung ra bằng cách gối đầu lên một chiếc gối rất cao. Hồi đầu, tôi không tài nào ngủ được vì còn mải lo "Làm sao đây nếu như tóc bị hỏng?". Thế rồi tôi chìm vào giấc ngủ trong nỗi lo lắng lúc nào không biết".

Các maiko phải chờ đến khi qua 20 tuổi mới có thể được nâng lên thành geisha. Một khi đã "nâng bậc", họ sẽ ít phải mặc những bộ kimono sặc sỡ hơn. Hóa trang cũng đơn giản và đỡ lòe loẹt hơn.

"Tôi biết mình muốn trở thành geisha từ năm 11 tuổi, khi tình cờ xem thấy một geisha biểu diễn trong lễ hội viếng đền mùa xuân", Ichimame viết. Bố mẹ cô rất ủng hộ quyết định này, mặc dù hiện tại, cô chỉ được phép ghé thăm họ hai lần mỗi năm. Một lần vào dịp Năm mới, còn dịp kia là ngày lễ gia đình Obon hồi tháng 8.

Chịu trách nhiệm quản lý cuộc sống hàng ngày của Ichimame lúc này chính là bà chủ phòng trà, người được mọi người gọi là "Okaasan" (Mẹ). Okaasan sẽ quản lý mọi việc có liên quan đến Ichimame, từ hôm nay cô sẽ mặc bộ kimono nào cho đến khi nào thì cô bước ra để phục vụ khách hàng.

Trên thực tế, việc cô viết blog cũng phải nhận được cái gật đầu của Okaasan. Và cô đã cam kết với "Mẹ" rằng không hé răng nửa lời về những bí mật liên quan đến khách hàng của mình.

Theo tin247

Tìm hiểu về Geisha

Geisha có nguồn gốc là những người phụ nữ múa phục vụ cho các võ sĩ hồi thế kỉ thứ 11. Geisha được dạy một số kỹ năng biểu diễn như múa, hát, đánh đàn shamisen, cắm hoa, mặc kimono, trà đạo, thư pháp, nghệ thuật phục vụ rượu và cách tiếp chuyện..Thậm chí các geisha ngày nay còn phải học tiếng Anh và máy tính nữa. Những nơi tập trung nhiều geisha thì gọi là hanamachi. Hanamachi thường ở gần các ngôi đền, nơi có nhiều các quán trà đạo (ochaya), bởi vì các geisha phục vụ chủ yếu là ở các quán trà này.

Do ngày này không có mấy người chịu đựng nổi sự khắt khe của quá trình rèn luyện để trở thành geisha nên số lượng geisha có xu hướng ngày càng giảm. Những cô gái muốn trở thành geisha sẽ được giới thiệu tới bà chủ của quán trà đạo. Bà chủ của quán trà (okami) sau đó sẽ nói chuyện với cha mẹ cô gái, và giải thích cho họ về quá trình đạo tạo geisha. Khi đã được chấp nhận, cô gái sẽ dọn vào ở ngay trong quán trà và bắt đầu quá trình đào tạo khắc nghiệt. Một điều cần thiết nữa là cô gái buộc phải tốt nghiệp cấp 2 trở lên. Một khi đã chọn nghề này, cô gái phải theo nó ít nhất là 5, 6 năm. Sau khoảng nửa năm học tập, cô sẽ trở thành 1 young geisha, gọi là " maiko " . Maiko thường đi theo hộ tống các geisha khi họ đi phục vụ khách để học hỏi thêm về kinh nghiệm. Các maiko hay mặc kimono có màu sắc sặc sỡ có ống tay áo rất dài. Thường khi 20 tuổi, các maiko sẽ phải quyết định liệu mình có tiếp tục công việc để trở thành 1 geisha hay không? Nếu kết hôn, thì các maiko buộc phải từ bỏ nghề. Sẽ có một nghi lễ nhỏ gọi là " erigae " (có nghĩa là đổi áo) khi maiko trở thành một geisha.

Nếu một khách hàng muốn có một geisha phục vụ cho bữa trà hoặc bữa tiệc, họ phải liên hệ với bà chủ quán okami. Sau đó okami thông báo lại với người quản lý, và người này chịu trách nhiệm gửi geisha đến nơi khách hàng yêu cầu. Cần chú ý rằng bạn chỉ được phép vào ochaya một khi bạn được một khách hàng quen của ochaya giới thiệu. Ochaya không giao dịch với các khách hàng mới nếu không có lời giới thiệu trước. Giá của một bữa tiệc có geisha phục vụ khác nhau tuỳ theo số lượng geisha, đồ ăn, đồ uống v.v.v. Tuy nhiên với $150 bạn có thể có một bữa tiệc nhỏ với geisha chừng 2 tiếng đồng hồ.

Hiện tại ở Nhật Bản, Kyoto là nơi tập trung nhiều geisha nhất.

Kimina năm nay 23 tuổi. Cô sống tại Kyoto và làm nghề geisha. Theo truyền thống, geisha là một kỹ nữ, có thể hát, múa, nói chuyện với các khách trả tiền mà chủ yếu là đàn ông.

"Lần đầu tiên tôi nhìn thấy một maiko, tức là một geisha tập việc, trên vô tuyến khi tôi còn học tiểu học, tôi nghĩ: Chà, chị ấy trông như là cô công chúa. Tôi đã phải thuyết phục mẹ tôi rằng đây là một nghề nghiệp thực sự. Thế nhưng cha tôi thì cứng rắn lắm và chúng tôi đã phải nói dối cha tôi."

Để trang điểm cần tới nửa tiếng đồng hồ, sau đó là đội tóc giả và một người tới giúp geisha mang áo kimono. Cần có bàn tay đàn ông thì mới có thể thắt chặt áo kimono được. Geisha mang tóc giả bởi vì với kiểu tóc bới như vậy cần có tóc dài mà thời nay khó có thể giữ được.

Nghề của tôi là mua vui cho các khách mời tới nhà hàng, khách sạn. Tôi phải rót đồ uống, rồi ca hát cho họ nghe. Tôi thích chơi đàn shamisen.

Tôi phải thường xuyên đọc báo và xem truyền hình để cập nhật thông tin thì mới có thể nói chuyện vừa tai khách hàng. Một số quán thời nay không có phòng khách kiểu Nhật thế nên người ta thích tới những chỗ có geisha để thấy lại kiểu cách sống hồi xưa.

Kimina được bà Tamae, 67 tuổi, chăm sóc và quản lý. Kimina phải làm maiko trong ba năm rưỡi, sau đó đã hành nghề geisha được cũng ba năm rưỡi nữa.

Geisha là người phụ nữ có thể nói là hoàn hảo. Một người vợ thì lại khác, khi chồng bà ta về nhà, bà ta có thể bận rộn mà quên không ra đón chồng. Nhưng geisha thì dù có làm việc gì cũng ngừng lại, tới đón khách và làm mọi chuyện để vừa lòng khách.

Người geisha sẽ lắng nghe mọi chuyện và nói chuyện về bất cứ chủ đề gì. Đôi khi khách hàng nói về một chuyện quá thiên về kỹ thuật thì lúc đó cũng khó hiểu đấy.

"Tôi tự nhủ, phải nghe mà học hỏi. Nhưng đôi khi cũng khó lắm!"

"Thế nhưng nếu khách muốn chạm vào người tôi, thì tôi sẽ gọi má mì và bà ấy sẽ bước vào, nói đùa một câu đại loại như: Ồ, xin cậu ngồi dịch sang phía tôi đây, để không khí bớt phần nặng nề. Chúng tôi không được phép ngủ với khách".

Tôi muốn lấy chồng một lần xem sao. Hiện giờ tôi không có bạn trai và tôi rất muốn tìm bạn. Nhưng ban ngày tôi phải đi học, còn ban đêm thì đi làm, thế cho nên chẳng có lúc nào. Nhiều khi tôi gặp các anh khá đẹp trai thế nhưng tôi lại không được phép cung cấp số điện thoại của mình cho họ.

Đa số các khách hàng đều kể với gia đình họ khi tới thăm geisha. Đôi khi tôi gặp cả gia đình. Tôi nghĩ các bà vợ cũng không phản đối, họ biết là không có đe dọa gì. Các ông sẽ chẳng bao giờ có quan hệ với geisha cả.

TRONG THẾ GIỚI GEISHA

Tuyết rơi trên các con phố hẹp ở Gion, cố đô Kyoto của Nhật, song không khí trong phòng trà Harutomi lại ấm áp với hơi rượu sake, áo lụa sột soạt và giọng hát ngọt ngào của ba cô geisha nhảy múa quanh một nhóm các quý ông.
Các cô geisha mặc áo kimono truyền thống. Khuôn mặt họ được trang điểm kỹ càng và búi tóc trang trí rất cầu kỳ. Họ nhảy các điệu múa truyền thống để quyến rũ những quý ông ngồi xung quanh. Tất nhiên, hóa đơn cho một đêm ở các phòng trà như thế này không hề rẻ, có thể lên tới hàng trăm thậm chí hàng ngàn đôla.
Cô gái trẻ nhất trong ba người là Miehinna, 17 tuổi. Cô là một maiko hay còn gọi là geisha tập sự. Miehinna phải mất 3 năm nữa mới được công nhận là geisha. Cô đang tìm một người bảo trợ, một người đỡ đầu giàu có sẽ trả tiền, chăm nom và thậm chí có thể lấy đi trinh tiết của cô.
Trong thời kỳ hoàng kim, ở Gion có nhiều quán rượu và phòng trà hoàn toàn do phụ nữ điều hành. Các cam kết xã hội như hôn nhân, thậm chí quan hệ gia đình, không có mấy ý nghĩa ở đây. Nơi này cũng là một trong những khu vực hiếm hoi trên đất Nhật mà các bé gái sinh ra ngoài giá thú được coi trọng. Giờ đây, số geisha và maiko ở Gion đã giảm từ 2.000 người (những năm 1920) xuống còn khoảng 200 người.
Để có thể bước chân vào một phòng trà, bạn phải được giới thiệu. Việc giữ bí mật về thế giới của họ rất quan trọng. Và cho dù thời của những quý ông giàu có muốn thu nhận một geisha để khẳng định vị thế trong xã hội đã qua đi, kiểu quan hệ này vẫn tồn tại. "Lý tưởng nhất là có một người đàn ông lớn tuổi giàu có sẵn sàng đỡ đầu nhưng lại không muốn ngủ với con bé", Noriko Wakabayashi, "mẹ" của Miehinna, chịu trách nhiệm dạy dỗ cô, nói.
Giống như các geisha ở Nhật, Wakabayashi đã đọc cuốn Hồi ức một geisha của Arthur Golden. Trong cuốn sách, tác giả có nói tới tục lệ bán trinh tiết của các cô maiko cho một vị khách.
"Chúng tôi không đấu giá trinh tiết của các cô gái”, Wakabayashi nói nhưng thêm rằng Miehinna không được chọn người mà cô bé sẽ trao trinh tiết. "Việc đó sẽ do tôi hoặc người đỡ đầu của con bé quyết định. Tất nhiên, không phải là geisha không hề có quyền như ngày xưa. Nếu không thích người đàn ông này, cô ấy có thể từ chối".
Nếu như Miehinna phải lòng một chàng trai bằng tuổi thì sao? "Điều đó không thể xảy ra”, bà khẳng định. “Cô ấy không phải là học sinh. Miehinna sống ở đây và hiểu rõ trách nhiệm của một maiko cũng như những luật lệ trong thế giới chúng tôi".
Trong Hồi ức một geisha, Sayuki, do Chương Tử Di thủ vai, bị gia đình bán, buộc làm geisha vì quá nghèo. ây là trường hợp thường thấy trong xã hội Nhật trước khi kinh tế nước này vươn lên. Giờ đây, Miehinna, giống hàng trăm cô gái Nhật, tự nguyện trở thành maiko. "Tôi có cơ hội tiếp xúc với nhiều người thú vị và được học hành, khám phá", cô nói.
Cô chưa từng tâm sự với bạn bè về công việc này và bạn cô cũng không hề hỏi. "Họ chẳng thể nào hiểu nổi thế giới của chúng tôi", Miehinna nói.
Ngày nay tại Nhật người ta vẫn tranh cãi về việc như thế nào mới gọi là một geisha đích thực. Đặc biệt là khi nhắc tới những nơi như Atami, thị trấn du lịch ở tây nam Tokyo. Có tới 300 geisha làm việc ở Atami, có hàng chục cô gái luôn sẵn sàng chờ đón những chiếc xe buýt đầy khách du lịch tới xem họ thể hiện các điệu múa truyền thống.
Một geisha giỏi làm việc ở Atami có thể kiếm được 70.000 USD hoặc hơn thế trong một năm. Trừ các khoản như trang điểm, áo kimono trị giá khoảng 12.000 USD gửi cho hiệp hội, lượng tiền các cô có được vẫn nhiều hơn những người làm việc văn phòng. Nhiều người còn làm thêm để nâng cao thu nhập.
Cô Hotaru, hành nghề geisha được 17 năm, cho hay quan hệ với khách hàng là một cách kiếm thêm. "Cũng tùy từng người", cô nói. "Những gái điếm bình thường không thể từ chối khách hàng nhưng geisha có thể quan hệ với ai mà họ thấy thích".
Trong khi đó, các cáo buộc cho rằng geisha là giống những cô gái bán thân đã khiến người theo chủ nghĩa truyền thống nổi giận. "Hoàn toàn không hề có chuyện đó”, Komani, 56 tuổi, geisha thế hệ thứ 3 và đã lấy chồng được 30 năm, khẳng định. “Điều đó có thể xảy ra trong quá khứ nhưng giờ thì không hề tồn tại".
"Nhiều cô gái trẻ muốn gia nhập hàng ngũ geisha nhưng họ phải học hành chăm chỉ trước đã. Quá trình đó phải kéo dài tới 10 năm hoặc hơn", bà nói.
Komani khẳng định rằng phụ nữ thời nay muốn trở thành geisha vì họ thấy công việc thú vị chứ không phải vì sẽ kiếm được nhiều tiền. Nhiều geisha ở Tokyo cũng đồng ý với bà. "Tôi không làm việc đó vì tiền", Seiko, 26 tuổi, nói.
Cô là geisha thuộc hàng top ở quận Asakusa nhưng chỉ kiếm được 165 USD trong hai giờ làm việc, bằng 75% so với đồng nghiệp. “Tôi bị cuộc sống của geisha quyến rũ. Nó cũng khác các công việc bình thường. Bạn không thể biết sẽ được gặp ai. Có thể, vị khách đó là người rất nổi tiếng trên truyền hình", cô nói.
Giống như những geisha thực thụ, Seiko luôn giữ bí mật về khách hàng. Năm 1989, một chính trị gia lớn đã sa cơ lỡ vận sau khi geisha tiết lộ quan hệ của họ. Việc cô nàng đi khắp nơi kể lể về câu chuyện này đã chứng minh cô không phải là một geisha chính hiệu.
Seiko có người đỡ đầu nào không? Cô cười khúc khích: "Có những người yêu mến geisha, muốn giúp họ ngày càng giỏi hơn và sẽ tài trợ cho họ". "Tôi không sống ở một căn hộ sang trọng do một người đàn ông nào thuê cho hay một cái gì đó tương tự thế", cô nói.
Keiji Chiba, người đứng đầu hội geisha ở Asakusa, giải thích: “Người đỡ đầu vẫn còn nhưng không phổ biến nữa. Chu cấp cho một geisha sẽ tiêu tốn của ông ta rất nhiều tiền. Kể từ khi kinh tế suy thoái, chẳng còn mấy quý ông có tiền phung phí như thế".
Liệu geisha có thể tồn tại khi không có những nhà tài trợ giàu có? "Thế giới geisha sẽ biến mất trừ khi họ thay đổi”, Mushiake, một sử gia nghiên cứu về geisha, nói. "Ai mà biết được họ sẽ làm gì để tồn tại cơ chứ?"

Sưu Tầm

Đế Quốc La Mã Tan Vỡ Vì Đâu

Sự đỏng đảnh khó lường của khí hậu trong suốt 300 năm khiến đế chế La Mã hùng mạnh rơi vào tình trạng bất ổn rồi tách thành hai nước.

Một trong những phế tích còn sót lại từ thời đế chế La Mã. Ảnh: sheppardsoftware.com.

Viện Nghiên cứu rừng, tuyết và phong cảnh của Thụy Sĩ đã nghiên cứu lịch sử khí hậu châu Âu bằng cách phân tích vòng tròn bên trong gần 9.000 thân cây sồi và thông. Chúng là những thân cây mà các nhà khảo cổ đào được tại châu Âu. Những thân cây già nhất có niên đại lên tới 2.500 năm.

Trong giai đoạn mà khí hậu thuận lợi, cây có thể lấy nhiều nước và dưỡng chất từ đất nên tăng trưởng nhanh. Vì thế mà chúng tạo ra những vòng tròn khá rộng va khoảng cách giữa các vòng cũng lớn hơn. Nhưng khi khí hậu trở nên khắc nghiệt, như hạn hán, những vòng tròn trong thân cây nhỏ hơn và khoảng cách giữa chúng cũng gần hơn.

Dựa vào kích thước của những vòng tròn trong thân cây, nhóm nghiên cứu dựng lên biểu đồ về nhiệt độ và lượng mưa tại châu Âu trong 25 thế kỷ qua, Newscientist đưa tin.

Biểu đồ cho thấy, từ năm 250, cứ sau mỗi thập kỷ khí hậu lại chuyển từ trạng thái khô, lạnh sang trạng thái ấm áp và ẩm ướt. Sự thay đổi luân phiên giữa hai kiểu khí hậu này diễn ra liên tục tới tận năm 550. Sức mạnh của đế chế La Mã suy giảm mạnh trong khoảng thời gian này, để rồi tới năm 395 nó bị phân chia thành đế quốc Byzantine và đế quốc Tây La Mã. Tới năm 476, đế quốc Tây La Mã sụp đổ.

“Nếu nhìn lại 2.500 năm qua, chúng ta sẽ thấy nhiều bằng chứng về tác động của thời tiết đối với lịch sử loài người”, BBC dẫn lời Ulf Buntgen, một thành viên của nhóm nghiên cứu, nhận xét.

Nội chiến, bạo loạn tại đế quốc La Mã trong thế kỷ 3 thường xảy ra vào giai đoạn thời tiết khắc nghiệt. Ảnh: xtimeline.com.

Buntgen nói những thăng trầm chính trị, chiến tranh, nạn đói và làn sóng di cư ồ ạt của con người luôn xuất hiện trong giai đoạn mà thời tiết thay đổi liên tục. Đại dịch “Cái chết đen” bùng phát và giết chết gần một nửa dân số châu Âu trong thời kỳ mà khí hậu ấm áp và ẩm ướt. Độ ẩm cao trong không khí giúp vi khuẩn gây bệnh dịch hạch phát tán nhanh hơn.

Các xã hội ở châu Âu chỉ ổn định và thịnh vượng trong những giai đoạn mà khí hậu không biến động lớn. Ví dụ, khí hậu ổn định từ năm 700 tới năm 1000. Trong giai đoạn đó, các xã hội phát triển nhanh chóng ở khu vực tây bắc của châu Âu. Hàng triệu người châu Âu bỏ quê hương để tới châu Mỹ khi khí hậu trở lên lạnh khác thường vào thế kỷ 17.

"Khí hậu không trực tiếp gây nên chiến tranh hay khủng hoảng kinh tế, song nó vẫn là một trong những nhân tố khiến các xã hội cổ đại sụp đổ. Trong những xã hội đang ngập chìm trong nạn đói hay khủng hoảng chính trị, những mùa đông khắc nghiệt sẽ khiến người dân càng cảm thấy khốn quẫn hơn và họ sẵn sàng vùng lên để tìm đường sống", Buntgen giải thích.

Một số nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng chiến tranh và khí hậu có mối quan hệ mật thiết. Chẳng hạn, trong thiên niên kỷ trước, những cuộc chiến tranh lớn ở Trung Quốc luôn xảy ra vào những giai đoạn khí hậu lạnh bất thường.

Theo Vnexpress